Czy metal może zapamiętywać kształty

Kiedy w 1984 r. piorun uderzył w dach katedry w Yorku, jednej z najwspanialszych średniowiecznych budowli sakralnych w Wielkiej Brytanii, wybuchł pożar, który zogniskował się między sufitem i drewnianym dachem. Strażacy nie mogli się tam dostać i pod wpływem ogromnej temperatury dach uległ zniszczeniu. Dzięki nauce ery kosmicznej do podobnej sytuacji by nie doszło. Nowy dach ma drzwi zapadkowe, które wypuściłyby gorące powietrze na zewnątrz, a strażakom umożliwiły wejście do środka, drzwi zaś wyposażone są w zatrzaski na sprężynach wykonanych z metali z pamięcią stanu fizycznego, otwierające się automatycznie w wysokiej temperaturze. Metale z pamięcią stanu fizycznego mogą "zapamiętać" dwa różne kształty i w odpowiednich warunkach potrafią przejść z jednego do drugiego. Po raz pierwszy wykorzystano tego rodzaju metale do spojeń rur hydraulicznych w samolotach w 1971 r. Spojenia te po wykonaniu są za małe, aby mogły pasować do rur, schładza się je więc do temperatury zdecydowanie niższej niż pokojowa i rozciąga tak, aby pasowały. Podczas ogrzewania do normalnej temperatury spojenia kurczą się do swego pierwotnego kształtu, ściśle przylegając do rury. Na podobnej zasadzie opiera się chirurgia, w której metalowymi spojeniami łączy się złamane kości. Ciepłota ciała powoduje, że na zawsze będą ciasno do siebie przylegać.